Powrót

10 min czytania 29 lipca 2025

Śmierć współmałżonka to trudny moment, który często wiąże się także z pytaniami o sytuację finansową wdowy lub wdowca. Jednym z najczęściej poruszanych tematów jest emerytura po mężu. Komu przysługuje emerytura po mężu? Czy można dorabiać do renty po zmarłym? Czy podwójna emerytura jest możliwa? Kto ma prawo do emerytury wdowiej?

SPIS TREŚCI

• Emerytura po mężu — czym jest?
• Podwójna emerytura — emerytura po mężu a renta wdowia
• Kiedy żona otrzyma emeryturę po mężu?
• Ile wynosi renta po zmarłym mężu?
• Kto ma prawo do renty wdowiej?
• Jakie są limity renty wdowiej?

Emerytura po mężu — czym jest?

Śmierć bliskiej osoby to nie tylko ogromna strata emocjonalna, ale często również poważne konsekwencje finansowe. W przypadku zmarłego męża, jego małżonka może mieć prawo do świadczeń wypłacanych w formie renty rodzinnej. Choć potocznie mówi się o „emeryturze po mężu”, formalnie nie jest to odrębne świadczenie emerytalne, lecz renta rodzinna, która przysługuje po zmarłym mężu, jeśli spełnione zostaną określone warunki.

Prawo do renty rodzinnej może uzyskać wdowa po zmarłym mężu, który pobierał emeryturę lub miał prawo do jej przyznania. W praktyce oznacza to, że emerytura zmarłego małżonka może zostać przekazana uprawnionej osobie, w tym przypadku żonie, w ramach przepisów o rencie rodzinnej. Świadczenie to wypłacane jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i może stanowić istotne wsparcie finansowe dla osób, które po śmierci współmałżonka utraciły główne źródło utrzymania.

Podwójna emerytura — emerytura po mężu a renta wdowia

Coraz częściej pojawia się pojęcie „podwójnej emerytury”, zwłaszcza w kontekście świadczeń po zmarłym małżonku. W praktyce wiele osób zastanawia się, czym różni się emerytura po mężu, znana również jako renta rodzinna, od tzw. renty wdowiej, która dopiero co została wprowadzona. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości pobierania dwóch pełnych emerytur — zarówno swojej, jak i tej po zmarłym małżonku.

Emerytura po mężu polega na tym, że po śmierci męża jego żona może otrzymać rentę rodzinną, jeżeli zmarły:

• miał ustalone prawo do emerytury lub renty,
• spełniał warunki do nabycia tych świadczeń.

Renta wdowia zaś to możliwość łączenia tych dwóch świadczeń. Od 1 lipca 2025 roku w Polsce obowiązują nowe przepisy umożliwiające rentę wdowią – czyli połączenie własnego świadczenia emerytalnego z częścią renty rodzinnej po zmarłym małżonku.

Czytaj też: Praca tymczasowa i praca stała — jakie są różnice?

Czytaj też: Czterobrygadowy system pracy — na czym polega?

Kiedy żona otrzyma emeryturę po mężu?

Renta rodzinna przysługuje wdowie, jeśli spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

• ukończyła wiek emerytalny (60 lat dla kobiet),
• wychowuje co najmniej jedno dziecko zmarłego małżonka, które ma prawo do renty rodzinnej (np. dziecko do 16. roku życia lub do 25., jeśli się uczy),
• jest niezdolna do pracy (całkowicie lub częściowo) — nie później niż 5 lat od śmierci męża lub rozwiązania małżeństwa,
• po osiągnięciu wieku emerytalnego spełni warunki do renty rodzinnej w ciągu 5 lat od śmierci męża.

Ile wynosi renta po zmarłym mężu?

Jeśli chodzi o tak zwaną „emeryturę po mężu” – formalnie jest to renta rodzinna, a jej wysokość od 2025 roku obliczana jest procentowo od świadczenia zmarłego. Aktualne wartości:

• 85% świadczenia zmarłego męża, gdy renta przysługuje jednej osobie,
• 90%, gdy są dwie osoby uprawnione,
• 95%, gdy uprawnionych jest trzy lub więcej osób

W praktyce, jeśli wdowa jest jedyną uprawnioną osobą, ZUS wypłaca jej 85% emerytury lub renty, którą pobierał zmarły małżonek. Jeśli są też inne osoby uprawnione (np. dziecko), procent udziału wzrasta odpowiednio.

Minimalne świadczenie rodzinne zostało zwiększone wraz z waloryzacją:

• Od 1 marca 2025 r. najniższa renta rodzinna wynosi 1878,91 zł brutto miesięcznie, niezależnie od procentowej wyliczonej kwoty świadczenia, które mogłoby wypaść niżej. Kwota ta jest co roku waloryzowana

Czytaj też: Praca bez umowy — dlaczego się nie opłaca?

Czytaj też: Kontrola legalności zatrudnienia przez PIP

Kto ma prawo do renty wdowiej?

Renta wdowia to nowe świadczenie wprowadzone w Polsce od 1 lipca 2025 roku, które daje wdowie lub wdowcowi możliwość połączenia dwóch świadczeń — własnej emerytury lub renty z częścią renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Nowe przepisy mają na celu poprawę sytuacji materialnej osób, które po śmierci partnera pozostają z ograniczonym dochodem, mimo długoletniego wspólnego życia i pracy.

Zgodnie z ustawą z 2025 roku, renta wdowia przysługuje osobie, która:

• pozostawała w związku małżeńskim ze zmarłym w chwili jego śmierci,
• ma przyznaną rentę rodzinną po zmarłym małżonku lub własną emeryturę lub rentę z ZUS,
• spełnia warunki do otrzymania świadczenia zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (m.in. osiągnięcie wieku emerytalnego lub niezdolność do pracy).

Aby otrzymać rentę wdowią, należy złożyć odpowiedni wniosek do ZUS i wybrać jedną z dwóch opcji:

• 100% własnej emerytury lub renty + 15% renty rodzinnej po zmarłym małżonku,
• 100% renty rodzinnej + 15% własnej emerytury lub renty.

W praktyce oznacza to, że wdowa ma prawo do korzystniejszego połączenia dwóch świadczeń — z zachowaniem głównego źródła dochodu i dodatku w formie części drugiego.

Jakie są limity renty wdowiej?

Zgodnie z obecnymi przepisami, suma świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej nie może przekraczać trzykrotności najniższej emerytury. Po marcowej waloryzacji 2025 roku limit ten wynosi 5636,73 zł brutto miesięcznie. Jeśli po zsumowaniu wybranych świadczeń (np. emerytury wraz z częścią renty rodzinnej) łączna wartość przekracza tę kwotę, nadwyżka zostanie pomniejszona — świadczenie zostanie obniżone do ustawowego limitu.

Śmierć małżonka to nie tylko ogromna strata emocjonalna, ale także często trudna sytuacja finansowa dla osoby pozostającej przy życiu. W takich przypadkach prawo przewiduje możliwość uzyskania wsparcia w postaci renty rodzinnej lub — od 1 lipca 2025 roku — także nowego świadczenia, jakim jest renta wdowia. W zależności od sytuacji wdowa może otrzymać rentę rodzinną, jeśli spełnia ustawowe warunki dotyczące wieku, stanu zdrowia czy opieki nad dzieckiem.

Sprawdź też: Ile zarabia się w Polsce?

Udostępnij artykuł

Tagi