Co powinna zawierać umowa o pracę?
Zastanawiasz się, co powinna zawierać umowa o pracę? To podstawowy dokument, który określa zasady współpracy między pracodawcą a pracownikiem. Sprawdź, jakie elementy są obowiązkowe i dlaczego każdy z nich ma znaczenie.

SPIS TREŚCI
- Czym jest umowa o pracę?
- Jakie są rodzaje umowy o pracę?
- Co powinna zawierać umowa o pracę?
- Obowiązkowe elementy umowy o pracę
- Dodatkowe zapisy, które mogą znaleźć się w umowie o pracę
- Dlaczego warto dokładnie czytać umowę o pracę?
- Co gwarantuje umowa o pracę?
Czym jest umowa o pracę?
Umowa o pracę to podstawowy dokument regulujący zawarcie stosunku pracy między pracownikiem a pracodawcą. Na jej podstawie dochodzi do świadczenia pracy na umowie o pracę, zgodnie z tym, co określają przepisy prawa pracy oraz Kodeks pracy. Jest to forma zatrudnienia, która zapewnia największą stabilność zatrudnienia, a jednocześnie jasno wskazuje prawa i obowiązki stron umowy.
Jakie są rodzaje umowy o pracę?
Umowa o pracę może występować w kilku formach, takich jak umowa na czas określony, umowa na czas nieokreślony czy umowa próbna (umowa na okres próbny). Niezależnie od wariantu, jej postanowienia umowy muszą precyzyjnie opisywać warunki zatrudnienia, tak aby zawarcie umowy jednoznacznie regulowało obowiązki pracodawcy i obowiązki pracownika. To ważne, ponieważ świadczenie pracy na podstaw przejrzystych zasad chroni obie strony.
Co powinna zawierać umowa o pracę?
Zgodnie z prawem, powinna zawierać umowa wszystkie kluczowe informacje dotyczące tego, jak ma wyglądać świadczenie pracy – czyli m.in. rodzaj wykonywanej pracy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy, rodzaj umowy oraz czas trwania umowy. To właśnie te elementy umowy najczęściej analizuje się przed jej podpisaniem, aby mieć pewność, że dokument jest zgodny z prawem.
Dokładne określenie, co powinna zawierać umowa, ułatwia także późniejsze rozwiązanie umowy o pracę. W dokumencie muszą znaleźć się informacje o okresie wypowiedzenia, aby rozwiązanie umowy czy zakończenie umowy przebiegało zgodnie z prawem. To istotne zarówno wtedy, kiedy kończy się okres zatrudnienia, jak i gdy strony decydują o szybszym zakończeniu współpracy.
Czytaj też: Agencja pracy w mieście Katowice — sprawdź, gdzie możesz znaleźć pracę w Polsce

Czytaj też: Jakie są rodzaje urlopów pracowniczych?
Obowiązkowe elementy umowy o pracę
Aby umowa o pracę była ważna i zgodna z przepisami prawa pracy, musi zawierać konkretne i jasno określone informacje. To właśnie te elementy umowy gwarantują, że świadczenie pracy na umowie o pracę odbywa się legalnie i w sposób przejrzysty dla obu stron. Wymogi te zostały opisane w Kodeksie pracy, który wskazuje, co powinna zawierać umowa oraz jakie są prawa i obowiązki stron umowy.
Dane stron umowy
Każda umowa musi precyzyjnie wskazywać strony umowy – pracodawcę i pracownika. To kluczowy krok w procesie, jakim jest zawarcie stosunku pracy, ponieważ od tego zależy poprawne zawarcie umowy i późniejsze podpisanie umowy.
Rodzaj umowy i czas trwania
Dokument musi określać rodzaj umowy oraz czas trwania umowy. Najczęściej spotyka się:
- umowę na czas określony,
- umowę na czas nieokreślony,
- umowę próbną, która poprzedza właściwy okres zatrudnienia i pozwala ocenić kwalifikacje pracownika.
Każda z nich wpływa na zasady zatrudnienia, długość okresu próbnego, a później także na okres wypowiedzenia i sposób, w jaki następuje rozwiązanie umowy o pracę.
Rodzaj wykonywanej pracy i warunki zatrudnienia
Kolejnym ważnym punktem jest dokładne określenie:
- rodzaju wykonywanej pracy,
- rodzaju pracy,
- miejsce wykonywania pracy,
- ogólne warunki pracy.
To podstawa, aby świadczenie pracy — na pełny etat, niepełny etat czy w formach elastycznych — było zgodne z prawem i jasno określone.
Wymiar czasu pracy
Umowa musi wskazywać wymiar czasu pracy, np. świadczenie pracy na pełny etat, świadczenie pracy na niepełny etat albo praca zmianowa. Ten składnik określa również zasady dotyczące:
- świadczenia pracy w nadgodzinach,
- pracy w nocy,
- świadczenia pracy w weekendy i w święta,
- świadczenia pracy zdalnej.
Wynagrodzenie za pracę
Każda umowa musi wskazywać wynagrodzenie, a także informację, czy obejmuje ono dodatki i premie. Kodeks pracy wymaga, aby pensja była zgodna z minimalnym wynagrodzeniem, a pracownik wiedział, kiedy i na jakich zasadach otrzymuje wypłatę.
Data zawarcia umowy i dzień rozpoczęcia pracy
Dokument powinien określać:
- data zawarcia umowy,
- dzień rozpoczęcia pracy.
Prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy
Umowa powinna jasno wskazywać:
- obowiązki pracodawcy, w tym zapewnienie bezpiecznych warunków zatrudnienia (np. szkolenia BHP),
- obowiązki pracownika, czyli prawidłowe wykonywanie powierzonych zadań.
Każdy pracownik ma także zagwarantowane przysługujące prawa pracownika, takie jak:
- prawo do płatnego urlopu,
- czas urlopu,
- prawo do urlopu rodzicielskiego,
- prawo do urlopu macierzyńskiego,
- prawo do zasiłku chorobowego,
- dostęp do świadczeń zdrowotnych i świadczeń socjalnych,
- możliwość korzystania z świadczeń pozapłacowych.
Postanowienia dotyczące rozwiązania umowy
Każda umowa musi określać zasady, na jakich odbywa się:
- rozwiązanie umowy,
- rozwiązanie umowy o pracę,
- zakończenie umowy.
Ważne jest tu wskazanie okresu wypowiedzenia, który zależy od długości okresu zatrudnienia i rodzaju umowy.
Czytaj też: Premie w pracy — co się na nie składa?

Czytaj też: Brutto ile to netto?
Dodatkowe zapisy, które mogą znaleźć się w umowie o pracę
W niektórych przypadkach możliwe jest dodanie rozszerzonych zapisów, np.:
- zakazie konkurencji,
- odpowiedzialności materialnej,
- pracy w trudnych warunkach,
- specyficznych zasadach, jeśli występuje świadczenie pracy w elastycznych formach.
Dlaczego warto dokładnie czytać umowę o pracę?
Dokładne przeczytanie umowy o pracę to jeden z najważniejszych kroków przed zawarciem stosunku pracy. Ten dokument określa prawa i obowiązki stron umowy, wpływa na Twoje bezpieczeństwo zatrudnienia oraz reguluje zasady, na jakich będzie odbywać się świadczenie pracy. Warto wiedzieć, co powinna zawierać umowa, ponieważ to od tych zapisów zależy późniejsze rozwiązanie umowy o pracę, możliwość korzystania z urlopów czy wysokość przysługujących świadczeń.
Co gwarantuje umowa o pracę?
Pracownik ma zapewnione liczne przysługujące prawa pracownika, takie jak prawo do płatnego urlopu, prawo do urlopu rodzicielskiego, prawo do urlopu macierzyńskiego, prawo do zasiłku chorobowego czy dostęp do świadczeń zdrowotnych i świadczeń socjalnych. W ramach umowy może także otrzymać świadczenia pozapłacowe, takie jak dodatki i premie, opłacanie prywatnej opieki zdrowotnej czy dofinansowanie wypoczynku.
Sprawdź też: Brygadzista — kim jest i czym się zajmuje?