Powrót
10 min czytania 4 lutego 2026

Normy dźwigania w pracy – jaki jest limit?

Przepisy jasno określają, ile kilogramów może podnieść pracownik, aby praca była bezpieczna i zgodna z prawem. Limity te zależą nie tylko od płci, ale też od rodzaju wykonywanej czynności – inaczej traktuje się przenoszenie ciężarów na dystansie, a inaczej dźwiganie ich pod górę. Dowiedz się, jakie normy obowiązują w Twojej firmie i co zrobić, aby uniknąć przeciążeń oraz kar podczas kontroli.

normy dzwigania w pracy 2

SPIS TREŚCI

Normy dźwigania w pracy – co mówi BHP?

Bezpieczeństwo i higiena pracy to fundament każdej firmy, w której odbywa się ręczne przemieszczanie przedmiotów. Aby chronić zdrowie pracowników i zapobiegać kontuzjom, takim jak urazy mięśniowo-szkieletowe, prawo precyzyjnie określa normy ręcznego dźwigania. Przepisy dotyczące dźwigania są rygorystyczne, a ich przestrzeganie to bezpośrednia odpowiedzialność pracodawcy. Właściwa organizacja pracy oraz ocena ryzyka zawodowego pozwalają uniknąć wypadków, szczególnie gdy w grę wchodzi praca na produkcji, praca w magazynie, praca w logistyce czy praca w budownictwie.

Normy dźwigania dla mężczyzn

W przypadku pracy stałej, czyli takiej, gdzie ręczne przenoszenie ciężarów odbywa się regularnie w ciągu zmiany, normy dźwigania dla mężczyzn ustalają limit na poziomie 30 kg. Jeśli jednak jest to praca dorywcza (wykonywana nie częściej niż 4 razy na godzinę, a łączny czas jej trwania nie przekracza 4 godzin na dobę), maksymalna masa przedmiotu wzrasta do 50 kg.

Należy jednak pamiętać, że normy dźwigania ciężarów ulegają zaostrzeniu, gdy przenoszenie ładunków odbywa się w trudniejszych warunkach. Jeśli przenoszenie na wysokość przekracza 5 metrów lub odbywa się po schodach, dopuszczalna masa przedmiotów przy pracy stałej spada do 15 kg. Zasady bezpieczeństwa przy dźwiganiu wskazują również, że przy przenoszeniu na odległość przekraczającą 25 metrów, masa przenoszonych przedmiotów nie może być większa niż 30 kg. W sytuacjach, gdy ciężar jest zbyt duży, konieczny jest sprzęt pomocniczy lub zespołowe przenoszenie przedmiotów. W pracy zespołowej obowiązują surowe zasady ergonomiczne – przykładowo, przy dźwiganiu przez trzech pracowników, masa ładunku nie może przekroczyć trzykrotności normy pomnożonej przez współczynnik 0,75.

Czytaj też: Kim jest operator wózka widłowego?

normy dźwigania w pracy

Czytaj też: Legalna praca w Polsce przez agencję – dlaczego się opłaca?

Normy dźwigania dla kobiet

Przepisy prawa pracy oraz odpowiednie rozporządzenie ministra pracy w sprawie wykazu prac uciążliwych i wzbronionych wprowadzają znacznie niższe limity dla pań. W przypadku pracy stałej, normy dźwigania dla kobiet wynoszą maksymalnie 12 kg. Jeśli występuje praca dorywcza kobiet, dźwiganie ciężarów może wynosić maksymalnie 20 kg.

Szczególne warunki pracy i ochrony dotyczą kobiet karmiących oraz ciężarnych. W ich przypadku ręczne przemieszczanie jest mocno ograniczone – dla kobiet w ciąży limit przy pracy stałej to zaledwie 3 kg. Dźwiganie ciężkich przedmiotów powyżej tych norm jest surowo zabronione przez kodeks pracy. Warto podkreślić, że jeśli przenoszenie na wysokość (np. po schodach) odbywa się w ramach stałej pracy, limit dla kobiet wynosi 8 kg. Odpowiednia ergonomia pracy oraz dbanie o to, by masa przedmiotów podnoszonych była zawsze zgodna z prawem, pozwala zminimalizować ryzyko chorób zawodowych. Jeśli pracownik wykonuje pracę związaną z transportem, musi zostać przeszkolony w zakresie wykonywania ręcznych prac transportowych, aby wiedzieć, jak bezpiecznie podnosić ładunki bez nadmiernego obciążania kręgosłupa.

Dźwiganie pod górę, czyli normy na schodach i pochylniach

Przenoszenie ciężarów po schodach lub pochylniach to jedno z największych wyzwań dla organizmu, dlatego przepisy traktują je wyjątkowo rygorystycznie. Gdy wysokość przekracza 5 metrów, standardowe limity przestają obowiązywać, a kluczowe stają się zasady ergonomiczne zapobiegające przeciążeniom.

W takich warunkach maksymalna masa przedmiotu zależy od tego, jak często pracownik przenosi ładunek:

  • Mężczyźni: Przy stałej pracy na schodach limit wynosi 15 kg. W przypadku pracy dorywczej (wykonywanej sporadycznie) masa ta może wzrosnąć do 30 kg.
  • Kobiety: Jeśli praca wykonywana jest na schodach w sposób ciągły, dopuszczalna masa przedmiotów to zaledwie 8 kg. Przy pracy dorywczej kobieta może wnosić maksymalnie 12 kg.

Czytaj też: Praca w pozycji stojącej – BHP i obowiązki pracodawcy

normy dźwigania w pracy

Czytaj też: Zasiłek chorobowy – kto i kiedy może go otrzymać?

Praca zespołowa – czy we dwóch można podnieść dwa razy więcej?

Wiele osób zakłada, że jeśli dwie osoby podejmują się podnoszenia ciężarów, to mogą przenieść ładunek o podwójnej masie. Nic bardziej mylnego. Zespołowe przenoszenie przedmiotów podlega ścisłym regułom, które uwzględniają tzw. współczynnik bezpieczeństwa, ponieważ ciężar rzadko rozkłada się idealnie po równo.

  • Maksymalna masa przedmiotu: Przy pracy zespołowej ciężar nie może przekraczać wielokrotności normy dla jednej osoby, pomnożonej przez współczynnik 0,75. Oznacza to, że dwóch mężczyzn przy stałej pracy nie może podnieść 60 kg (2 x 30 kg), a maksymalnie 45 kg.
  • Liczba pracowników: Przepisy dotyczące dźwigania określają, że przy ręcznym przemieszczaniu przedmiotów przez zespół, masa ładunku nie może przekroczyć:
    • 42 kg dla kobiet (zespół kobiecy),
    • 100 kg dla mężczyzn (zespół męski).
  • Dobór zespołu: Aby zminimalizować ryzyko, jakim są urazy mięśniowo-szkieletowe, pracownicy w zespole powinni być zbliżonego wzrostu i budowy fizycznej. Ważne jest, by pracownik wykonujący pracę w grupie miał zapewnioną odpowiednią przestrzeń – odległość między osobami musi wynosić co najmniej 0,75 m.

Dlaczego przestrzeganie przepisów BHP jest ważne?

Przestrzeganie zasad BHP to nie tylko formalność, ale przede wszystkim dbałość o zdrowie pracowników i stabilność biznesu. Każda praca wykonywana z naruszeniem limitów naraża zespół na poważne urazy mięśniowo-szkieletowe, a firmę na dotkliwe kary. Prawidłowa organizacja pracy pozwala uniknąć przeciążeń, szczególnie w branżach takich jak praca w produkcji czy praca w logistyce, gdzie przemieszczania przedmiotów odbywają się niemal bez przerwy.

Przepisy prawa pracy oraz odpowiednie rozporządzenie ministra pracy jasno wskazują, że maksymalna masa przedmiotu musi być dostosowana do możliwości fizycznych człowieka. Ignorowanie tego, jakie są normy ręcznego dźwigania, prowadzi do wypadków, które wyłączają pracowników z obowiązków na długie miesiące. Praca fizyczna wymaga świadomości, że:

  • W przypadku pracy stałej organizm męczy się szybciej, dlatego dopuszczalna masa przedmiotów jest niższa niż w przypadku pracy dorywczej.
  • Właściwa ergonomia pracy i stosowanie techniki podnoszenia ciężarów z nóg, a nie z kręgosłupa, to podstawa BHP.
  • Pracownik wykonuje pracę efektywniej, gdy ma do dyspozycji sprzęt pomocniczy, co realnie obniża koszty czasu pracy straconego na zwolnienia lekarskie.

Szczególną uwagę należy zwrócić na ograniczenia dla kobiet karmiących oraz kobiet w ciąży, dla których wykonywanej pracy nie można kojarzyć z żadnym wysiłkiem grożącym urazem. Dźwiganie ciężkich przedmiotów przez tę grupę jest ściśle regulowane przez wykazu prac uciążliwych i wzbronionych. Również pracownicy młodociani oraz pracownicy niepełnosprawni wymagają, aby masa przedmiotów podnoszonych była pod stałym nadzorem, co powinna uwzględniać każda ocena ryzyka zawodowego.